Kwity z Panamy

Największe dotychczas międzynarodowe śledztwo dziennikarskie – projekt „Panama papers” – zaczęło się od przecieku do „Süddeutsche Zeitung”. Niemiecka redakcja postawiła na międzynarodową współpracę.

Był początek 2015 roku, Bastian Obermayer, dziennikarz śledczy „Süddeutsche Zeitung” („SZ”), wieczorem po raz ostatni sprawdził skrzynkę e-mailową. „Hello. Tu John Doe. Zainteresowani informacjami? Chętnie się podzielę” – pisał anonimowy informator. Obermayer nie zdradza, w jaki dokładnie sposób doszło do pierwszego kontaktu ze źródłem (dziennik oferuje kilka możliwości kontaktu z działem śledczym), ale mówi, że później do komunikacji używano zaszyfrowanego chatroomu. Pytany o motywację działania, anonimowy oferent podkreślał, że zależy mu, by „skończyły się te nielegalne praktyki”. Jedynym warunkiem przekazania danych redakcji gazety było zachowanie anonimowości.

Bastian Obermayer zaznacza, że nigdy nie doszło do spotkania czy rozmowy telefonicznej z informatorem. Nawet nie wie, czy anonimowe źródło to kobieta czy mężczyzna. „Wiemy jedynie, że ma zaufanego adwokata, który doradza mu, jak postępować” – opowiadał Obermayer w reportażu telewizji NDR, który powstawał podczas pracy nad panamskimi papierami. „Nasze źródło zdaje sobie sprawę z zagrożenia swojego życia” – dodał dziennikarz.

Już pierwsze przesłane dokumenty z rajów podatkowych klientów kancelarii podatkowej Mossack Fonseca działającej w Panamie Obermayer uznał za interesujące. „Wiedzieliśmy, że Mossack Fonseca jest »czarnym taśmociągiem« produkującym firmy wydmuszki. Do tej pory nie można było jednak zajrzeć za kulisy jej działań. A dzięki dokumentom z wycieku można było zobaczyć, kto ma powiązania z daną firmą” – mówi dziennikarz „SZ”.

Jak się okazało, udostępnione redakcji dokumenty prowadziły nie tylko do polityków i dyktatorów, ale i handlarzy bronią, bossów narkotykowych, pedofilów, japońskiej czy sycylijskiej mafii. Nieoficjalne źródło dostarczyło ich 11,5 mln.

Katarzyna Domagała-Pereira

Aby przeczytać cały artykuł: