Cyfrowe pomyje

Były redaktor naczelny berlińskiego dziennika został zawieszony, bo jego komentarze pisała sztuczna inteligencja. Nawet sam szef Axel Springer też pochwalił się takim komentarzem

Nie o takim końcu kariery marzył 67-letni Stephan-Andreas Casdorff. W czerwcu br. znany niemiecki dziennikarz w atmosferze skandalu został zawieszony w swojej publicystycznej działalności dla berlińskiego dziennika „Der Tagesspiegel”. Spędził w nim 27 lat, w tym kilkanaście jako współredaktor naczelny i sześć lat jako wydawca gazety. Przez ostatnie półtora roku współpracował z dziennikiem, publikując w nim komentarze. Jak się okazało – generowane przez sztuczną inteligencję.

Casdorff nie oznaczył ich jako wytworów AI, a tego wymagają wytyczne, które w 2025 roku ustaliła redakcja stołecznego dziennika. Zapisano w nich, że dostrzega się „ogromne korzyści płynące z wykorzystania sztucznej inteligencji”, ale „nie publikuje pod nazwiskiem autora tekstów wygenerowanych przez AI”. Ponadto „przerobienie tekstu przez sztuczną inteligencję jest dozwolone, ale nie zastępuje redakcji przez człowieka”. Wytyczne „Der Tagesspiegel” stanowią, że AI jest tylko narzędziem, a ostatecznie to redakcja ponosi odpowiedzialność za publikowane treści. „Jeśli sztuczna inteligencja odegrała istotną rolę w tworzeniu i generowaniu treści redakcyjnych, będziemy to wyraźnie zaznaczali. Nie po to, aby zrzec się odpowiedzialności, ale aby być otwartym i transparentnym wobec swoich czytelniczek i czytelników” – głoszą wytyczne, które – jak podaje dziennik – są stale aktualizowane, komunikowane wewnętrznie i wiążące dla wszystkich.

Casdorff nie oznaczył swoich komentarzy. Zawieszając współpracę z nim, redakcja naczelna tłumaczyła, że AI to narzędzie, które pomaga uprościć i usprawnić poszczególne etapy pracy redakcyjnej, ale zdecydowanie nie jest to środek, który może przejąć sedno dziennikarskiej pracy. „Formułowanie dziennikarskich osądów, ocena wagi informacji, analityczna klasyfikacja oraz stylistyka językowa muszą pozostawać w gestii autorów i autorek. Dlatego sztuczna inteligencja nie może przejąć tworzenia całych tekstów” – argumentowało szefostwo, wskazując na zagrożenie wiarygodności dziennikarskiej. Niektóre teksty Casdorffa zniknęły z sieci do czasu zakończenia szczegółowej i prowadzonej z zewnątrz kontroli, a sam dziennikarz przyznał, że popełnił ogromny błąd.

USUNIĘTE Z SIECI

Nie tylko Casdorff poległ na korzystaniu z AI. Na początku czerwca platforma promująca wolność informacji „Zapytaj państwo” dowiodła, że z pomocą AI swoje przemówienia generuje premier Turyngii Mario Voigt. Było tak nawet w przypadku wystąpienia w Międzynarodowym Dniu Pamięci o Ofiarach Holokaustu w 2025 roku. O ocalałych Voigt powiedział: „Ich oczy były puste, a jednocześnie nieskończenie głębokie”, posługując się metaforą typową dla prozy generowanej przez AI.

Za pomocą sztucznej inteligencji powstał też artykuł gościnny opublikowany w konserwatywnym dzienniku „Frankfurter Allgemeine Zeitung” („FAZ”). Premier Voigt przytaczał w nim cytaty naukowców, które nie sposób było zweryfikować. AI po prostu je wymyśliła. Dziennik usunął artykuł z sieci, a premier Turyngii nawet nie starał się załagodzić sytuacji. Polityk, który w aferze plagiatowej stracił niedawno tytuł doktora, stwierdził tylko, że narobiło się „dużo hałasu o nic” i „nikomu za to głowy nie urwie”.

Kilka dni później na jaw wyszła kolejna afera z AI. Dziennikarze tygodnika „Die Zeit” dowiedli, że przemówienia niemieckiego ministra cyfryzacji Karstena Wildbergera i jego dwa artykuły gościnne opublikowane w dużych niemieckich dziennikach wygenerowała w znacznej mierze sztuczna inteligencja. Media usunęły artykuły z sieci.

***

To tylko fragment tekstu z najnowszego numeru „Press”. Przeczytaj go w całości w magazynie.

„Press” do nabycia w salonach prasowych, App Store, Google Play, e-Kiosku lub online na E-sklep.press.pl.

Czytaj też: Nowy "Press": rozmowa z Sofią Lebedievą, Leszek Kraskowski i premier Tusk dla wybranych

Katarzyna Domagała-Pereira

Aby przeczytać cały artykuł:

Zapisz się na nasz newsletter i bądź na bieżąco z najświeższymi informacjami ze świata mediów i reklamy. Pressletter