Reporterzy bez Granic ostrzegają Polskę i Litwę przed skutkami cięć wydatków na media publiczne

Organizacja Reporterzy Bez Granic (RSF) wezwała Polskę i Litwę do przestrzegania Europejskiego Aktu o Wolności Mediów (EMFA) i dotrzymania zobowiązań w tym zakresie. Media publiczne w obu państwach muszą się liczyć z planowanymi cięciami budżetowymi i zmianami legislacyjnymi.

RSF, wraz z Europejską Unią Nadawców (EBU) i polskim Towarzystwem Dziennikarskim, ostro krytykuje planowany przez polski rząd budżet państwa na 2026 rok. Według założeń na finansowanie Polskiego Radia i Telewizji Polskiej przeznaczone zostanie zaledwie 0,06 proc. PKB. To spadek w stosunku do propozycji Ministerstwa Kultury z 2025 roku (0,09 proc. PKB) oraz poziomu z 2023 roku (0,10 proc. PKB). Proponowany poziom jest też znacznie niższy niż średnia europejska, szacowana przez EBU na 0,12 proc. PKB.

Organizacje wzywają do rezygnacji z tych cięć, uznając je za niezgodne z wdrażaniem EMFA.

Na Litwie parlament zagłosował za zamrożeniem budżetu publicznego nadawcy LRT na trzy lata (utrzymanie na poziomie 79,6 mln euro) oraz za jego redukcją od 2029 roku (udział finansowania z podatku dochodowego spadnie z 1 proc. do 0,75 proc., a z podatków pośrednich z 1,3 proc. do 0,8 proc.).

Partia Nemunas Ausra, inicjator cięć, kwestionuje jakość usług LRT, mimo że państwowy audyt uznał zwiększenie budżetu nadawcy za uzasadnione.

Litewski parlament rozważa również poprawkę, która pozwoliłaby na łatwiejsze odwoływanie dyrektora generalnego LRT, bez konieczności udowodnienia działania wbrew interesowi publicznemu.

Paweł Szałaj, dyrektor biura RSF w Pradze, ostrzega, że podważanie sytuacji finansowej mediów publicznych jest "wyraźnym naruszeniem prawa obywateli do wiarygodnych informacji". Organizacja wzywa Polskę do zagwarantowania mediom publicznym "wystarczających, zrównoważonych i przewidywalnych zasobów", a Litwę do odrzucenia projektu ustawy zagrażającej niezależności dyrektora generalnego LRT.

(PAR, 05.12.2025)