Organizacje apelują do premiera o szybkie uchwalenie przepisów o opłacie reprograficznej

30 organizacji reprezentujących polską kulturę - w tym dziennikarze, wydawcy, filmowcy i muzycy - wystosowało list otwarty do premiera Donalda Tuska z apelem o szybką legislację projektu rozporządzenia Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, który ma zaktualizować opłaty od tzw. czystych nośników.

Projekt MKiDN uaktualnia listę urządzeń, od sprzedaży których ich producenci uiszczają opłatę reprograficzną - najczęściej 1 proc. od ceny sprzedaży. Jest on gotowy i ma poparcie organizacji zrzeszających twórców oraz zarządzających prawami autorskimi.

Środowiska twórcze podkreślają, że po ponad 15 latach najwyższy czas, by archaiczna lista urządzeń (obejmująca m.in. faksy i kasety VHS) została zastąpiona nową, ze smartfonami, tabletami i komputerami. To właśnie brak aktualizacji sprawia, że polscy twórcy otrzymują nieporównywalnie niższe rekompensaty za dozwolony użytek prywatny niż ich koledzy w niemal całej Unii Europejskiej.

Jak wskazują sygnatariusze listu, przedłużająca się zwłoka naraża skarb państwa na konieczność zapłaty wysokich odszkodowań z tytułu niezgodności regulacji z prawem unijnym. Sąd Okręgowy w Warszawie już stwierdził, że polski system poboru opłaty reprograficznej stoi w sprzeczności z wymogami unijnymi z powodu archaiczności wykazu.

Sygnatariusze listu podkreślają, że "sektor kultury i przemysłów kreatywnych zatrudnia dziś ponad 300 tysięcy osób i generuje niemal 4 proc. PKB, stanowiąc jeden z filarów nowoczesnej, opartej na wiedzy gospodarki", a postulowany mechanizm to nie obciążenie budżetu, lecz solidarnościowa rekompensata płacona przez importerów i producentów sprzętu, którzy czerpią korzyści z powszechności prywatnego kopiowania.

"Prywatne kopiowanie jest nadal powszechne, m.in. w postaci zapisywania filmów oglądanych w telewizji na dekoderach cyfrowych czy telewizorach z możliwością zapisu danych" - podkreślają sygnatariusze listu. "Trzeba też pamiętać, że opłata od czystych nośników pobierana jest nie tylko na rzecz twórców utworów muzycznych czy filmowych, ale także autorów fotografii, grafik i rysunków, pisarzy, naukowców czy dziennikarzy, których dzieła nie są dystrybuowane w formie streamingu" - dodają.

Autorzy stanowiska apelują do premiera, by poparł projekt i umożliwił jego wejście w życie bez zbędnej zwłoki.

List do premiera podpisali m.in. Marek Frąckowiak, prezes Izby Wydawców Prasy; Andrzej Andrysiak, prezes Rady Wydawców Stowarzyszenia Gazet Lokalnych; Renata Krzewska, prezeska Stowarzyszenia Dziennikarzy i Wydawców "Repropol"; Andrzej Jakimowski, przewodniczący Gildii Reżyserów Polskich; Maciej Sobczyk, przewodniczący Gildii Scenarzystów Polskich; Magdalena Hajduk-Dębowska, prezeska Polskiej Izby Książki.

(PAR, 07.11.2025)