Przedświąteczne zakupy objęte opłatą reprograficzną na nowych zasadach

Wyczekiwane od lat przez branżę kreatywną rozporządzenie poszerzające listę urządzeń objętych opłatą reprograficzną m.in. o telefony i tablety wejdzie w życie w piątek 13 listopada. – Opłatę reprograficzną będzie można pobierać od sprzedaży urządzeń w ostatnich tygodniach roku, przed świętami Bożego Narodzenia, gdy poziom zakupów jest najwyższy w skali roku – zauważa Renata Krzewska, prezeska Stowarzyszenia Dziennikarzy i Wydawców Repropol.

Opłata reprograficzna, zwana rekompensatą uczciwej kultury, jest wypłacana twórcom utworów z marży producentów sprzętu elektronicznego do darmowego i legalnego użytkowania utworów chronionych. Lista nośników objętych opłatą reprograficzną nie była aktualizowana od lat. Znajdowały się na niej rzadko dziś wykorzystywane płyty CD, kasety VHS i magnetowidy. Nie było natomiast najczęściej używanych obecnie nośników treści – telefonów komórkowych, tabletów i laptopów.

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego uwzględniło formułowane od lat postulaty branży kreatywnej. 30 kwietnia szefowa resortu Marta Cienkowska podpisała rozporządzenie, które rozszerza listę urządzeń objętych opłatą reprograficzną o: telefony komórkowe z wbudowaną pamięcią, w tym smartfony (z pojemnością wbudowanej pamięci od 32 GB); tablety z wbudowaną pamięcią (z pojemnością wbudowanej pamięci od 32 GB); komputery stacjonarne i komputery przenośne; dyski twarde i zewnętrzne dyski twarde oraz karty pamięci zewnętrznej (w tym pendrive’y i inne półprzewodnikowe wymienne pamięci masowe).

Wysokość opłaty reprograficznej ze wszystkich tych kategorii będzie wynosiła 1 proc. ceny netto sprzedaży.

Według szacunków resortu kultury dzięki zmianie zasad pobierania opłaty reprograficznej do branży kreatywnej trafi 150-200 mln zł rocznie, podczas gdy dotychczas np. w 2024 roku roczne przychody z tego tytułu sięgnęły 35,8 mln zł.

– Ministerstwo kultury przedstawiło bardzo ogólne szacunki, oparte na analizach poboru opłaty reprograficznej w innych państwach Unii Europejskiej – mówi prezeska Repropolu Renata Krzewska. – Ostatni kwartał tego roku będzie nietypowy i nie da odpowiedzi na pytanie, w jakim stopniu nowe regulacje wpłyną na wysokość opłaty reprograficznej. Po pierwsze dlatego, że rozporządzenie wchodzi w życie w środku kwartału. Dodatkowo koniec listopada i grudzień to czas wzmożonych zakupów, więc kwoty należne z tytułu opłaty reprograficznej będą relatywnie wysokie – zaznacza.

W ocenie prezeski Repropolu skutki zmian przepisów dotyczących opłaty reprograficznej będzie można ocenić po analizie pierwszego półrocza 2027 roku.

– O poszerzenie listy urządzeń objętych opłatą reprograficzną środowisko dziennikarzy i wydawców walczyło od 12 lat. Mam nadzieję, że do mediów trafi z tego tytułu wielokrotnie więcej pieniędzy. Są im bardzo potrzebne – komentuje Renata Krzewska.

(JF, 11.11.2026)