„27 śmierci Toby'ego Obeda"

Joanna Gierak-Onoszko

Dowody na Istnienie
Warszawa 2019

Debiut Joanny Gierak-Onoszko to kolejny dowód, że nie ma krajów i społeczeństw idealnych – wystarczy trochę poskrobać i wychodzi brud.

W Kanadzie – kraju kojarzonym ze wzorcową demokracją i poszanowaniem praw człowieka – piekło zostało zainstalowane już w XIX wieku. Powstały tam szkoły z internatami, w których zamykano odebrane rodzicom dzieci należące do rdzennej ludności kraju. Wyrwano je tym sposobem z kultur, w których wyrosły, i próbowano uczynić z nich „cywilizowanych ludzi". Prowadzeniem tych szkół ochoczo zajęli się duchowni i zakonnice. Często maltretowali dzieci – na porządku dziennym było np. bicie, rażenie prądem, a gdy dziecko po torturowaniu prądem nie mogło jeść i wymiotowało, musiało zjeść wymiociny; dochodziło też do przestępstw seksualnych. Wiele dzieci straciło życie w tych placówkach, wiele zostało okaleczonych psychicznie, wiele nie miało już szans na normalne życie. W Kanadzie te szkoły zlikwidowano stosunkowo niedawno.

Autorce udało się dotrzeć do ofiar, głównych postaci debat, które toczą się teraz w kraju na ten temat, do adwokatów pomagających ofiarom. Jak się okazuje, uczestnicząc w debatach, lepiej nie wychodzić poza polityczną poprawność, bo można przez to np. stracić pracę. Nie brakuje też takich, którzy uważają, że dość już posypywania głów popiołem – reporterka im również oddaje głos. W reportażu umieściła także tło historyczne, które pomaga zrozumieć, jaki wpływ ma przeszłość na współczesne społeczeństwo kanadyjskie.

(MAK, 15.11.2019)