Reporterzy bez Granic przedstawiają Paryską Kartę AI i Dziennikarstwa. „Krok w ochronie prawa do informacji”

10.11.2023, 10:30

"Systemy sztucznej inteligencji mogą znacznie pomóc mediom (...), ale tylko pod warunkiem, że będą wykorzystywane w środowisku redakcyjnym w sposób przejrzysty, uczciwy i odpowiedzialny" – czytamy w Paryskiej Karcie AI i Dziennikarstwa (fot. materiały prasowe)

Organizacja Reporterzy bez Granic (RSF) zaprezentowała Paryską Kartę AI i Dziennikarstwa (Paris Charter On AI And Journalism), mającą na celu ochronę prawa do informacji poprzez ustanowienie wytycznych dotyczących etycznego wykorzystania i rozwoju sztucznej inteligencji w mediach.

Karta jest owocem trzymiesięcznej współpracy między specjalistami ds. sztucznej inteligencji i dziennikarstwa. Komitetowi, składającemu się z 32 osób, przewodniczyła laureatka Nagrody Nobla Maria Ressa, a RSF koordynowała proces współpracy.

Dziesięć postanowień

W preambule Paryskiej Karty AI i Dziennikarstwa napisano między innymi: „Jesteśmy orędownikami globalnej współpracy w celu zapewnienia, że systemy sztucznej inteligencji będą przestrzegać praw człowieka i demokracji oraz będą zgodne z naszymi wspólnymi aspiracjami i wartościami. (…) Systemy AI mają potencjał, w zależności od ich konstrukcji, zarządzania i stosowania, aby zrewolucjonizować globalny krajobraz informacyjny. Jednakże przedstawiają również strukturalne wyzwanie dla prawa do informacji”.

Czytaj też: Biały Dom będzie zwalczać zagrożenia związane ze sztuczną inteligencją

I dalej: „Społeczna rola dziennikarstwa i mediów – pełnienia roli godnych zaufania pośredników dla społeczeństwa i jednostek – jest kamieniem węgielnym demokracji i zapewnia prawo każdej osoby do informacji. Systemy sztucznej inteligencji mogą znacznie pomóc mediom w pełnieniu tej roli, ale tylko pod warunkiem, że będą wykorzystywane w środowisku redakcyjnym w sposób przejrzysty, uczciwy i odpowiedzialny, stojąc stanowczo na straży etyki dziennikarskiej. Potwierdzając te zasady, bronimy prawa do informacji, wspieramy niezależne dziennikarstwo i zobowiązujemy się do chronienia wiarygodnych wiadomości i przekazujących je mediów w erze sztucznej inteligencji”.

Postanowienia Karty spisano w 10 punktach:

Etyka dziennikarska powinna wskazywać mediom i dziennikarzom kierunek w procesie korzystania z technologii.
Media powinny traktować priorytetowo interes człowieka.
Systemy sztucznej inteligencji wykorzystywane w dziennikarstwie powinny wcześniej zostać poddane niezależnej ocenie.
Media zawsze są odpowiedzialne za treści, które zdecydują się opublikować.
Firmy medialne powinny zachowywać przejrzystość w wykorzystywaniu systemów AI.
Dziennikarze zawsze powinni weryfikować źródło i pochodzenie tworzonych treści, zapewniając ich autentyczność.
Dziennikarstwo powinno wytyczyć wyraźną granicę pomiędzy treściami autentycznymi a syntetycznymi.
Personalizacja treści oparta na AI powinna mieć na uwadze zachowanie zasad różnorodności oraz uczciwości przekazywanych informacji.
Dziennikarze, media oraz grupy wspierające dziennikarstwo powinny być zaangażowane w proces zarządzania sztuczną inteligencją.
Dziennikarstwo powinno podtrzymywać swoje etyczne oraz ekonomiczne założenia w interakcjach z organizacjami odpowiedzialnymi za systemy AI.

Czytaj też: Reporterzy bez Granic z Eutelsatem udostępnią widzom rosyjskojęzycznym niezależny przekaz satelitarny

Pełną treść Karty, z preambułą i rozszerzonymi 10 postanowieniami, można przeczytać poniżej. Tekst w języku angielskim.