Stowarzyszenie Demagog: polskie media nie oddzielają komentarzy od informacji

Stowarzyszenie Demagog, organizacja factcheckingowa, w analizie przygotowanej na Dzień Środków Masowego Przekazu ocenia polskie media. Niezbyt dobrze.

"Opowieści wyssane z palca, clickbaity, emocjonalny język, nieoddzielanie informacji od opinii, pogoń za sensacją, epatowanie obrazem, fałszywe autorytety, kopiowanie informacji to grzechy główne współczesnych mediów. Często zwrot »tylko u nas« jest stosowany do informacji powielonych" – opiniuje Demagog.

Czytaj też: Rada Programowa TVP nie zajęła się ujawnieniem danych ofiar pedofila w TVP Info

Cytowany przez Demagoga dr hab. Paweł Nowak z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej zwraca uwagę na clickbaitowe tytuły, które budują narrację wokół wojny w Ukrainie. "Choć nie jest to dziennikarsko etyczne ani dobrze świadczące o rzemiośle nadawcy, wiele z informacji ma w tytułach hiperbole (przesadnie), nieuzasadnione stopnie wyższe i najwyższe albo słowa o maksymalnym wartościowaniu lub nacechowaniu emocjonalnym, a w dodatku taki tytuł uzupełniony jest często przez drastyczne lub niepokojące zdjęcie" – ocenia Paweł Nowak.

– Nie chcieliśmy naszego tekstu nazwać "Siedmioma grzechami dziennikarstwa" – mówi "Presserwisowi" główna autorka raportu Izabela Tomaszewska. Zastrzega, że taki tytuł miałby cechy cklickbaitu, a tego starano się uniknąć.

Przygotowując analizę, opierała się na obserwacjach członków Stowarzyszenia Demagog, ale również na innych publikacjach, w tym na raporcie "Dezinformacja oczami Polaków" przygotowanym przez Digital Poland, pracy "Publiczność mediów w epoce cyfrowej" prof. Alicji Jaskierni z Uniwersytetu Warszawskiego, "Dziennikarstwo i świat mediów" medioznawców dr. hab. Zbigniewa Bauera i dr. Edwarda Chudzińskiego.

Czytaj też: Praktyki dziennikarskie w propagandowych mediach publicznych to problem uczelni, nie polityków

Na podstawie tych opracowań wyróżnia kolejne grzechy polskich mediów, jak nieoddzielanie opinii i komentarzy od informacji. Pod tym względem króluje TVP i jej paski. Raport zwraca także uwagę na powoływanie się na fałszywe autorytety. Jak w przypadku Miłosza Manasterskiego, Artura Wróblewskiego i Adriana Stankowskiego – publicystów, którzy dla państwowej telewizji wypowiadają się na każdy temat.

Kolejnym grzechem wymienianym w raporcie jest kopiowanie komunikatów prasowych tworzonych przez policję, straż pożarną, czy straż graniczną. Kopiują je bezkrytycznie i bez redaktorskiej ingerencji nie tylko lokalne redakcje, ale i serwis Polskiej Agencji Prasowej.

Izabela Tomaszewska wskazuje również na język używany w medialnych tekstach. Komentarze często opierają się na wulgaryzmach, a te nie wywołują sprzeciwu odbiorców.

Czytaj też: Państwowe media dostaną z budżetu 2,7 mld zł. Sejm odrzucił wczoraj poprawki Senatu

– Żyjemy w czasach, gdy trudno szukać faktów, trudno o pogłębioną analizę, bez przemielenia tego przez redaktora czy linię programową redakcji. Słyszymy informację, po której pojawia się "moja opinia", często niosąca za sobą fake newsa – stwierdza Tomaszewska.

Stowarzyszenie Demagog jest pierwszą polską organizacją factcheckingową i powstało w roku 2014. Jest przedstawicielem Polski w EDMO – Europejskim Obserwatorium Mediów Cyfrowych, zrzeszającym podobne organizacje w Europie.

Czytaj też: Jacek Karnowski z "Sieci" nie przeprosił dziennikarzy TVN. "Poczekamy i na apelację, i na przeprosiny"

(PAR, 28.01.2023)