Europejscy dziennikarze: UE musi skończyć z pozwami, które mają uciszać media

"Unia Europejska musi położyć kres pozwom, które mają uciszyć osoby i organizacje, które patrzą władzy na ręce" - zaapelowała do unijnych władz Europejska Federacja Dziennikarzy (European Federation of Journalists).

W sumie pod apelem podpisało się 119 organizacji europejskich, m.in. Watchdog Polska i Reporterzy bez Granic. O tym stanowisku poinformowała "Gazeta Wyborcza", która sama przypomniała, że z takimi procesami zmagała się wielokrotnie. "Wszystkie takie procesy kosztowały redakcję czas i pieniądze, a wielu naszych dziennikarzy narażały na stres" - napisała "Wyborcza".

Dlatego europejscy dziennikarze domagają się unijnych systemowych rozwiązań, które zakończyłyby nagminne stosowanie tzw. strategicznych procesów sądowych przeciwko udziałowi społeczeństwa (z ang. strategic lawsuits against public participation - SLAPP). 

To po prostu procesy wytaczane przez potężne firmy, urzędników publicznych lub wpływowe osoby prywatne, które mają na celu uciszanie osób przemawiających w interesie publicznym. "Typowe ofiary to osoby pełniące rolę strażników, na przykład: dziennikarze, działacze, nieformalne stowarzyszenia, pracownicy naukowi, związki zawodowe, organizacje medialne i organizacje społeczeństwa obywatelskiego" - zwraca uwagę EFJ. 

Dlatego konieczne jest ustanowienie unijnej dyrektywy, która wprowadzi minimalne standardy ochrony przeciwko nim: sankcje stosowane wobec osób wnoszących o nadużycie, czy przepisy przenoszące ciężar kosztów sądowych na powoda.

Dziennikarze podkreślają też konieczność przeszkolenia europejskich sędziów, często nieświadomych skali zjawiska. A także chcą utworzenia specjalnego rejestru firm i osób, które wykorzystują te procesy do walki z przedstawicielami opinii publicznej.

(SK, 12.06.2020)