Wszystko, co chcielibyście wiedzieć o Żydach, ale za bardzo baliście się zapytać

Bartosz Węglarczyk, Jonny Daniels
CZERWONE I CZARNE
WARSZAWA 2024

Mogła to być książka, która niesie potężny ładunek edukacyjny. Która w prosty sposób odpowiada na pytania, jakie zadaje sobie wielu Polaków, ale niewielu formułuje głośno.

Która obiecuje, że będzie w niej wszystko, co chcemy wiedzieć o Żydach, więc niech przynajmniej będzie sporo. Książka, która odczarowuje tematy niewygodne. Takie, wobec których wolimy milczeć – stosunek do nazizmu, komunizmu, getto, pogromy, śmierć, Palestyńczycy – bo do końca nie wiadomo, co wolno, a czego nie wolno mówić. Mogła to być pozycja, która dzięki bezpretensjonalnej formule zwykłej rozmowy oswaja nas z tabu politycznym, religijnym i kulturowym. I historycznym – w sytuacji, kiedy wiemy, że po obu stronach nawet wspominanie niektórych wydarzeń jest ryzykowne.

Mogła to być wreszcie książka, dzięki której poznajemy także autorów. Autorów, którzy co prawda zbyt bezceremonialnie zabierają się do niektórych tematów, np. tych związanych z życiem intymnym Żydów – ale ostatecznie formuła pogawędki dwóch kumpli także na to pozwala. Mogła rozmowa Węglarczyka, dziennikarza, naczelnego Onetu, i Danielsa, mieszkającego w Polsce założyciela fundacji From The Depths opiekującej się Sprawiedliwymi wśród Narodów Świata, być strawna dzięki temu, że autorzy sami siebie biorą w nawias i nie traktują śmiertelnie poważnie. Mogła wreszcie być to książka, która pokazuje, jak bardzo i na jakim tle Polacy z Żydami nie rozumieją się wzajemnie, a nie tylko powtarza wciąż te same komunały o zbliżeniu narodów.

I taka właśnie – dzięki Bogu chyba – jest ta książka.

MAT