Media na świecie szeroko relacjonują kryzys wokół Trybunału Konstytucyjnego

Światowe media szeroko komentują sytuację w Polsce związaną z kryzysem wokół Trybunału Konstytucyjnego. Przeważają obiektywne doniesienia, ale nie brak też tych trzymających określoną stronę konfliktu.

Zawirowania w polskiej polityce ucieszyły rosyjskie media propagandowe. Agencje informacyjne RIA Nowosti i TASS, a także serwis Life.ru używają sformułowań "szturm na Trybunał", "próba zamachu stanu", "wojna domowa w Polsce". Protest przed siedzibą TK w Warszawie opisują jako "dość agresywny tłum, wielu pod wpływem alkoholu, próbujących przebić się przez kordon policji i wejść do budynku". Zaznaczono też, że "policjanci zostali obrzuceni ostrymi przedmiotami".

Rosyjskie i ukraińskie media media z odmienną narracją

Irina Alksnis w RIA Nowosti przekonuje, że rządząca koalicja przygotowuje się do impeachmentu prezydenta Karola Nawrockiego, procedura wymaga poparcia TK. Jej zdaniem przy obecnym składzie osobowym Trybunału inicjatywa jest skazana na porażkę, dlatego według jej słów atak został wymierzony w kierownictwo TK.

Czytaj też: SDP apeluje o standardy dziennikarskie przy relacjonowaniu kryzysu w TK i od razu je łamie

W głównym programie informacyjnym państwowego Pierwszego Kanału "Wriemia" padały takie określenia: "Gospierieworot w Warszawie", "Szturm na sąd konstytucyjny", "Policja kontra protestujący". W migawkach telewizyjnych pojawił się kordon policji, ludzie przeskakujący przez płot, przepychanki. Lektor zwracał przy tym uwagę na agresywne zachowania protestujących. W relacjach szeroko przytaczano wypowiedzi byłego rosyjskiego prezydenta Dmitrija Miedwiediewa i Marii Zacharowej (rzeczniczki MSZ). Ich zdaniem Polskę ogarnął chaos, a sytuacja zmierza w kierunku wojny domowej.

Jak można było oczekiwać, ukraińskie media tworzą odmienną narrację. W przeciwieństwie do rosyjskich podchodzą do tematu faktograficznie. "Sędzia Anna Korwin-Piotrowska ogłosiła miesięczne zawieszenie prezesa Bogdana Święczkowskiego i wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego, bo blokowali zwoływanie Zgromadzenia Ogólnego i nie dopuszczali do orzekania sędziów wybranych przez Sejm w 2026 roku" – piszą ukraińskie portale Unian, RBK Ukraina, TSN 1+1, Ukraińska Prawda czy anglojęzyczny The Ukrainians. Zwracają także uwagę na różnice w relacjonowaniu sporu w polskich mediach.

CNN: "Wybucha ostra kłótnia"

Eskalacja kryzysu wokół Trybunału Konstytucyjnego w Polsce nie umknęła uwagi amerykańskich mediów. Warszawski korespondent "The New York Times" Andrew Higgins w tekście z 31 października zauważa: "Od momentu wyborów parlamentarnych (…) centrowy rząd koalicyjny premiera Donalda Tuska pozostaje w sporze z partią Prawo i Sprawiedliwość, która straciła władzę w wyniku tych wyborów. Jedną z najważniejszych kwestii w tym sporze jest skład Trybunału Konstytucyjnego, który partia Prawo i Sprawiedliwość obsadziła sędziami prawicowymi za poprzedniego rządu". Higgings dodał, że to, co dla zwolenników rządu premiera Tuska jest dziś próbą "odwrócenia procesu przejęcia przez Prawo i Sprawiedliwość kontroli nad sądami", to dla ich przeciwników jest krokiem w stronę autorytaryzmu.

Czytaj też: Prawicowe media budują mit zamachu stanu. "Nic ostatnio tak nie scaliło tej strony"

"Wybucha ostra kłótnia między proeuropejskim premierem Polski a prezydentem popierającym Trumpa" – tak z kolei redakcja telewizji CNN zatytułowała tekst, w którym postawiono tezę, iż "obecny kryzys stanowi najnowszy i prawdopodobnie najpoważniejszy rozdział w długotrwałym sporze dotyczącym praworządności w Polsce".

O zamieszaniu wokół Trybunału Konstytucyjnego pisała też agencja Associated Press, dzienniki "The Washington Post" i "The New York Post" oraz serwis prawicowej telewizji Fox News.

Tematem zajęły się także brytyjskie media. Jakub Krupa, dziennikarz "The Guardian", pisał, że najnowszy konflikt wokół Trybunału Konstytucyjnego "prawdopodobnie jeszcze bardziej pogłębi polaryzację w kraju, przygotowując grunt pod dramatyczną rozgrywkę podczas przyszłorocznych wyborów parlamentarnych (…)". BBC w tekście na stronie internetowej noszącym tytuł "Wysłano policję podczas impasu związanego z przejęciem kontroli nad najwyższym sądem w Polsce" zacytował m.in. prof. Marcina Matczaka. To znany krytyk rządów PiS, tym razem krytykujący również działania obozu rządzącego. "(…) dzisiejsza akcja pod TK moim zdaniem grzebie ten organ i kwestię praworządności na dwie dekady" – zacytowano w tekście słowa prof. Matczaka.

O sytuacji w Polsce pisały na Wyspach też m.in. "The Independent", "Financial Times", "Daily Mail" "The Telegraph", serwis stacji telewizyjnej GB News powiązanej z partią prawicowych populistów Reform UK.

"Rząd Tuska chce przywrócić niezależność"

Media niemieckie zwracają uwagę na kryzys polskiego wymiaru sprawiedliwości i trudne zadanie rządu Donalda Tuska przywrócenia praworządności. "Walka o władzę w cieniu policyjnej ochrony – spór o wymiar sprawiedliwości w Polsce eskaluje" – pisze Philipp Fritz w "Die Welt". Winą za kryzys w TK Fritz obarcza dawny rząd Prawa i Sprawiedliwości, który po 2015 roku obsadził instytucję "lojalistami", co doprowadziło do "permanentnego konfliktu Polski z Trybunałem Sprawiedliwości UE i z Komisją Europejską".

Czytaj też: TVP bez relacji live ze szturmu Karola Nawrockiego na Trybunał Konstytucyjny

"Rząd Tuska chce przywrócić niezależność Trybunału. Prawicowa opozycja się sprzeciwia" – pisze "Süddeutsche Zeitung". "Czym jest Polska? Kto jest Polakiem, kto jest patriotą? A przede wszystkim – do kogo należy Trybunał Konstytucyjny? Ludzie tutaj uważają, że do nich i do ich obozu politycznego" – opisuje atmosferę przed Trybunałem warszawska korespondentka gazety Viktoria Grossmann.

"Celem PiS i związanych z tą partią ugrupowań, które posiadają już urząd prezydenta, jest zachowanie kontroli nad Trybunałem Konstytucyjnym, a po wyborach parlamentarnych w przyszłym roku utworzenie rządu, aby móc rządzić bez żadnych ograniczeń' – zauważają dziennikarze "Frankfurter Allgemeine Zeitung". "Tusk chce temu zapobiec. Jego zwolennicy uważali, że takie działania powinny być podjęte znacznie wcześniej, lecz wybrana obecnie droga jest kontrowersyjna" – ocenia korespondent "FAZ" Stefan Locke.

Informacje o sytuacji w Polsce trafiły do głównych wydań wieczornych wiadomości w obu kanałach niemieckiej telewizji publicznej – ARD i ZDF.

Relacje mediów w Holandii, Belgii i Francji

Media w Holandii i Belgii, komentując kryzys wokół polskiego Trybunału Konstytucyjnego, piszą o "bezprecedensowej sytuacji", "praworządności pod ogromną presją" i oskarżeniach o "zamach stanu". Część komentatorów zauważa, że konflikt przestał być sporem prawnym, a stał się walką polityczną. Holenderski nadawca publiczny NOS pisze o "bezprecedensowej sytuacji w Polsce". Dziennik "De Volkskrant" alarmuje, że polska praworządność znalazła się "pod ogromną presją". Gazeta zadaje pytanie, czy można przywracać praworządność, samemu przekraczając granice prawa.

Czytaj też: Biznes24 wprowadza serwisy informacyjne tworzone z wykorzystaniem sztucznej inteligencji

Belgijski nadawca publiczny VRT nazywa wydarzenia "kryzysem konstytucyjnym", podkreślając bezpośrednią konfrontację prezydenta z sędziami oraz spór o legalność zawieszenia kierownictwa TK. Belgijskie "De Morgen" i "De Tijd" opisują "eskalację walki o władzę w Polsce". "Het Laatste Nieuws" eksponuje fizyczną konfrontację prezydenta Nawrockiego z sędziami. Francuskojęzyczny belgijski "Le Soir" pisze z kolei o kryzysie politycznym i instytucjonalnym w Polsce. W jednym z nagłówków podkreśla, że prezydent został oskarżony o popychanie sędziów.

Francuski dziennik "Le Figaro" ocenia, że w Polsce "przyspiesza walka o powrót państwa prawa". Premier Donald Tusk znalazł się zaś "między dwoma sprzecznościami: opozycją i elektoratem krytykującym brak działań w kwestii państwa prawa". "Le Figaro" ocenia, że od początku urzędowania rząd Donalda Tuska "musi radzić sobie z instytucjami obsadzonymi przez PiS, które przeszkadzają w jakiejkolwiek legalnej transformacji systemu, zamrażając w ten sposób kwestię powrotu do państwa prawa". Dziennik cytuje opinię prof. Marcina Matczaka, opublikowaną na platformie X. Cytuje też Marine Le Pen, prawicową kandydatkę we francuskich wyborach prezydenckich. Ta w niedzielę wyraziła "głębokie zaniepokojenie" kryzysem politycznym w Polsce i ubolewała z powodu "ingerencji sił bezpieczeństwa" przy budynku TK w Warszawie.

Francuski "Le Monde" opublikował w niedzielę obszerną analizę konfliktu wokół TK, skupiając się na "instytucjonalnych słabościach wciąż młodej demokracji". Lewicowy "Liberation" o wydarzeniach przed siedzibą Trybunału napisał w sobotę, podkreślając nacjonalistyczne przekonania prezydenta Karola Nawrockiego.

Kryzys polityczny w Polsce tematem na świecie

Włoski dziennik "Corriere della sera" w poniedziałek poświęcił wydarzeniom w Polsce fragment swojego podcastu "Giorno per giorno". Wcześniej, w niedzielę, opublikował tekst opisujący wydarzenia w Warszawie, podkreślając wspólną akcję "nacjonalistycznych konserwatystów i radykalnej prawicy" przed siedzibą TK.

Czytaj też: "Rzeczpospolita" zwiększa zatrudnienie w redakcji. Naczelny zapewnia, że ma na to budżet

"La Repubblica" cytuje sędzię w stanie spoczynku Beatę Morawiec, uznaną w 2019 roku przez "Dziennik Gazetę Prawną" za najbardziej wpływową prawniczkę w Polsce. Morawiec mówi: "rząd przywraca rządy prawa". Turyńska "La Stampa" w niedzielę wspomniała o "kryzysie w Polsce", zapowiadając interwencję Komisji Europejskiej w kwestii sporu o TK. Dział międzynarodowy mediolańskiego "Il Giornale" doniósł w niedzielę o Polsce w chaosie i jej cofnięciu się o 40 lat w rozwoju demokracji oraz o nacjonalistycznej rewolcie.

Do sytuacji w Polsce odniósł się też największy szwedzki dziennik "Dagens Nyheter". Zdaniem autora głównego artykułu Michaela Winiarskiego kryzys w Polsce wokół TK może przynieść korzyści skrajnej prawicy, zjednoczyć podzielony tzw. obóz patriotyczny wobec wspólnego wroga, jakim jest premier Donald Tusk. Winiarski zastanawia się, jakie polityczne reperkusje przyniesie nocna konfrontacja w Trybunale Konstytucyjnym. "Perspektywy dla polskiej demokracji nie rysują się w jasnych barwach. Tusk znajdował się pod presją swoich zwolenników, domagających się realizacji obietnicy rozwiązania kryzysu konstytucyjnego, jednak jego ostre cięcie mogło być za mocne" – zaznaczył.

Kryzysem politycznym w Polsce zainteresowały się też hiszpańskie media. Dziennik "El Pais" opublikował na swojej stronie internetowej artykuł "Kryzys wokół Trybunału Konstytucyjnego odzwierciedla skrajną polaryzację społeczeństwa polskiego na rok przed wyborami parlamentarnym". Konserwatywny dziennik "El Mundo" zauważa w tytule: "Kryzys instytucjonalny w Polsce wokół Trybunału Konstytucyjnego zaostrza się i dzieli koalicję Tuska". Natomiast duży serwis Eldiario.es nazwał prezydenta Nawrockiego "Karol Nawrok".

Czytaj też: Nowy "Press": Marek Zając, Grzegorz Jankilewicz, wpadka 30-lecia i losy TVN

(MAC, MAK, MZD, PAR, 03.11.2026)