Uwierz w Plan. Skąd się wziął QAnon i jak namieszał w Ameryce

Will Sommer
WYDAWNICTWO CZARNE
WARSZAWA 2024

Kiedy 6 stycznia 2021 roku rozwścieczony tłum wdzierał się do waszyngtońskiego Kapitolu, z polskiej perspektywy mogło się wydawać, że to robota Donalda Trumpa, który chwilę wcześniej mówił o „skradzionych wyborach” i wzywał do brania spraw w swoje ręce. Prawda leży jednak głębiej. Kryje się w amerykańskiej stagnacji, kolejnych kryzysach, braku poczucia wartości i w poszukiwaniu winnych sytuacji, w której Ameryka nie jest tak wielka, jak wydawała się jeszcze kilkanaście lat temu.

W tłumie nacierających na Kapitol był Will Sommer, dziennikarz, który od lat zajmuje się teoriami spiskowymi. Rozmawiał z ludźmi, starał się poznać ich motywację. Robił to nie pierwszy raz. Nigdy wcześniej jednak wydarzenia nie były tak dramatyczne.

„Uwierz w Plan” to świetny dziennikarski opis zjawiska znanego jako QAnon – ni to sekty, ni to ruchu społecznego, budowanego na podstawie teorii spiskowych i rozwijającego się głównie w internecie. Początkowo marginalny, wręcz folklorystyczny, przebił się do prawicowego mainstreamu i zatacza coraz szersze kręgi. Żywi się historiami o reptilianach, o światowym rządzie (brzmi znajomo?), spisku elit i nadchodzącym końcu świata, jaki znamy (jeszcze bardziej znajomo?). Sommer nie tylko opisuje historię ruchu, jego postaci i wpływ na amerykańską politykę. Analizuje też przyczyny jego popularności, a przez opisy ludzi i wydarzeń daje obraz ciemnej strony amerykańskiego snu, w którym za brak własnego sukcesu można niemal bezkarnie obwiniać mniej lub bardziej zmyślone moce.

Choć książka Sommera jest na wskroś amerykańska, polski czytelnik odnajdzie w niej wątki, które idealnie dają się dopasować do polskich realiów.

PAR