Bierut. Kiedy partia była bogiem

Piotr Lipiński
CZARNE
WOŁOWIEC 2017

„Nikt nie wie, ilu było w Polsce Bierutów” – pisze w epilogu swojej książki o Bolesławie Bierucie Piotr Lipiński. I to zdanie doskonale opisuje wiedzę Polaków o pierwszym powojennym prezydencie Polski, choć Lipiński odnosi się tu do liczby portretów i pomników towarzysza Tomasza (to partyjny pseudonim Bieruta).

Historii o Bierucie jest bardzo dużo – w dużej części zmyślonych. I bardzo mało – tych dobrze udokumentowanych. Piotr Lipiński zbierał je wszystkie skrupulatnie przez kilkanaście lat. To dokumenty z Archiwum Akt Nowych, ale i wspomnienia ludzi, którzy Bieruta znali i z nim współpracowali. Ale i te po latach zbliżają się do półlegend, takich jak wspomnienie o okolicznościach jego śmierci (Bierut zmarł – oficjalnie – w marcu 1956 roku w Moskwie w wyniku powikłań po zapaleniu płuc).

Nikt jakoś nie chce mu zarzucać, że wiedział o bandyckich metodach pracy Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego i o torturowaniu akowców. Niewielu mu wypomina, że został osadzony w Polsce jako namiestnik Stalina, którego stawiał za swój wzór aż do końca.

Ale też książka Lipińskiego nie jest wyłącznie historią Bolesława Bieruta. Jest obrazem polskich komunistów – tych przed- i powojennych, ich wzajemnych stosunków, sympatii, antypatii i stosunku do komunistycznej ideologii.

Lipiński pisze: „Ów stary komunista użył też innego, religijnego porównania, które potem często przewijało się w moich rozmowach o Bierucie – stwierdził, że kiedy Bierut rządził Polską, komunizm był nie ideologią, był wiarą. Bogiem była partia, papieżem – Stalin, a jedyną drogą do zbawienia – rewolucja”.

Ten obraz „wiary” i jej „wyznawców” jest niebezpiecznie podobny do współczesnych czcicieli różnych partii, ich ideologii i przywódców.

PAR