Wojna. Antologia reportażu wojennego

Wojciech Jagielski
WYDAWNICTWO ZNAK
KRAKÓW 2023

Na okładce „Wojna”, a pod spodem małą czcionką nazwiska tuzów reportażu wojennego – Hemingway, Steinbeck, Herr, Fallaci, Politkowska, Kapuściński, Gellhorn. Nad górze grubą i dużą czcionką: Wojciech Jagielski. Uzurpacja? Wcale, choć czytelnik musi uważnie śledzić każdy rozdział, by zobaczyć, gdzie brakuje nazwisk autorów. Bo to oznacza, że tę część napisał sam Wojciech Jagielski. „Sam” w dwóch znaczeniach – samodzielnie oraz jako ważny, kto wie czy nie najważniejszy, autor tego tomu.

Choć on jak zawsze skromny: „Książka, którą właśnie Państwo otworzyliście, nie jest pocztem najwybitniejszych korespondentów wojennych, hołdem składanym mistrzom ani przeglądem najlepszych wojennych reportaży, ale po prostu moim osobistym wyborem zdarzeń, korespondencji i ich autorów. Ułomnym i ograniczonym choćby z powodu nieznajomości języków niemieckiego, włoskiego, chińskiego czy arabskiego, co sprawiło, że dokonując wyboru, musiałem ograniczyć się do tekstów wydanych po polsku, angielsku i rosyjsku. Zapewne zapomniałem lub pominąłem wielu reporterów czy pisarzy, których ktoś inny uznałby za kanonicznych przedstawicieli gatunku. O wielu pewnie nawet nie słyszałem. Dlatego właśnie wzdragam się przed nazywaniem tej książki antologią, do której sporządzenia potrzebne byłyby literaturoznawcze mistrzostwo i najskrupulatniejsza kwerenda. Nie podołałbym temu zadaniu, dysponując jedynie skromnym warsztatem reporterskim”.

Nie dajcie się zwieść tym zastrzeżeniom. To nie tylko doskonała antologia, ale coś więcej. Przewodnik po reportażu z miejsc konfliktów, reportażu, którego profesorem jest największy z żyjących w Polsce reporterów wojennych. Same jego wprowadzenia do prezentowanych tekstów mogłyby złożyć się na wart kupienia osobny tom, w którym Wojciech Jagielski prezentuje się w swej życiowej formie. W gratisie dostaniecie zaś pozostałych wybitnych autorów.

(CP, 04.01.2024)