Zapraszamy do nieba. O nawróconych zbrodniarzach

Jacek Leociak
WYDAWNICTWO CZARNE
WOŁOWIEC 2022

Niezwykłość tej książki polega na tym, że nie jest oczywista. Mógł to być traktat o nawróceniu, wybaczeniu – tajemnicy metanoi, która jest nie tylko nieoczywista, ale i trudna do przyjęcia, gdy posługujemy się czy to ludzkimi zmysłami, czy rozumem. I tak Jacek Leociak zaczyna z nami tę wędrówkę. Co rusz jednak daje do zrozumienia, że głębia teologiczna wywodu w żadnej mierze nie unieważnia zasadniczej wątpliwości. Czy nawróceni zbrodniarze już nie są zbrodniarzami? Czy ich winy się zmazują? Czy zasługują na więcej niż ich ofiary? Wątpliwość ta dotyczy nie tylko samej istoty nawrócenia i ewentualnej wędrówki grzeszników do Boga. Dotyczy również całej tej pokrętnej dość mechaniki, którą posługują się ewangelizatorzy, czyniący ze zbrodniarzy wzory do naśladowania. Byłaby więc ta książka filozoficzną refleksją, lecz w zasadniczej jej części dostajemy pasjonujące opowieści niczym z najlepszego kryminału – o zbrodniach (niestety), lecz z wyraźnym rysem charakterologicznym sprawców (na szczęście). Ten zabieg, kiedy w szczegółach poznajemy poczynania sekty Mansona, Jacques’a Fescha czy – weźmy jako przykład – poglądy Hansa Franka, pozwala nam lepiej zrozumieć wątpliwość, z którą autor od początku się nie kryje. W znakomicie napisanej książce Leociak pozwala sobie na dystans i przekąs. Teologów może trafić tu szlag, każdy inny czytelnik doceni jednak zdania w stylu: „Kościół katolicki szalenie rygorystycznie traktuje rozwiedzionych, nie pozwalając im przystępować do komunii (…) [Lecz] Morderca rodziców Pietro Maso został rozgrzeszony i przystępuje do komunii świętej. Oto tajemnica wiary”. Albo: „Mimo tych sprzeczności i niepewności zachęcam wszystkich do pobożnego życia (…). Kiedy po śmierci znajdziecie się w niebie (…) czekać też będzie na was Rudolf Höss, galopujący na swym ukochanym kucyku o imieniu Hans”.

Marek Twaróg