Witajcie w rezerwacie. Indianin w podróży przez ziemie amerykańskich plemion

David Treuer

przeł. Maciej Świerkocki

Wydawnictwo Czarne

Wołowiec 2020

„Indianie do domu” – to hasło białych skierowane do Indian w jednym z amerykańskich rezerwatów... Takich terytoriów jest dziś ok. 310, a zajmują niewiele ponad 2 proc. powierzchni kraju. W jednym z nich, Leech Lake w Minnesocie, wychował się David Treuer, syn austriackiego Żyda i Odżibuejki. W swojej książce pokazuje panoramę dziejów Indian oraz ich życie w rezerwatach współcześnie. Opisuje walkę rdzennych Amerykanów z kolonizatorami, negocjowanie kolejnych traktatów z rządem federalnym, próby asymilacji tubylców i ich przesiedlenia. Opowieści członków jego rodziny i mieszkańców wioski pokazują wpływ, jaki na ludzkie losy wywarła Historia. „Wielu ludzi sądziło, że wystarczy pokolenie lub dwa, aby Indianie zniknęli wskutek chorób i dzięki mieszanym małżeństwom” – pisze Treuer. Dużo miejsca w książce poświęca organizacji indiańskich społeczności, m.in. sądom plemiennym (sędzią jest jego matka), sporom o przyznawanie ziemi, rybołówstwu, które jest częścią tożsamości Odżibuejów. Opowiada o systemie szkół z internatem, które miały cywilizować dzieci, o wysokiej przestępczości i powszechnych nałogach. Paradoksalnie jaśniejszym punktem na tej mapie problemów są kasyna – dzięki pieniądzom z hazardu Indianie mogą walczyć o swoje prawa i ratować kulturę. Książka Davida Treuera jest bardzo dobrze udokumentowana – jak zapewnia autor, zawiera tylko prawdziwe zdarzenia i tylko wypowiedziane słowa. To reportaż wychodzący od autobiografii, poparty dużą dawką wiedzy, jak przystało na akademika z Princeton. A przy tym pisany z perspektywy insidera.

(UR, 12.01.2021)