„Skucha”

Jacek Hugo-Bader
Agora SA, Wydawnictwo Czarne
Warszawa 2016

Jacek Hugo-Bader postanowił napisać o dziewczynach i chłopakach, którzy tworzyli w latach 80. Międzyzakładowy Komitet Koordynacyjny NSZZ „Solidarność”, zakładali i pracowali w gazecie „Wola”, wielu z nich konspiracji poświęciło swoje najlepsze młodzieńcze lata. Hugo-Bader był jednym z nich i teraz, po latach, postanowił im oddać sprawiedliwość. „Napisałem portret pokolenia Kolumbów ’50, bo nikt do tej pory tego nie zrobił. Wyszła dość krzywa morda, ale typowa dla malarstwa współczesnego” – tłumaczył w wywiadzie dla „Gazety Wyborczej”. Typowa dla wielu polskich środowisk, wręcz przewidywalna. Nie trzeba było być w konspiracji, by mieć los, jak wielu bohaterów tej książki. Bądź jak ci, którzy lata w wolnej Polsce wspominają dobrze. Nie tylko przynależność do konspiracji decydowała, że ktoś nie radził sobie z życiem. Zresztą gdzieś Hugo-Baderowi ta konspiracja z książki wyparowuje. Oczywiście wielu z bohaterów ma rację, skarżąc się, że o nich zapomniano. Ale też z argumentami niektórych trudno się zgodzić – za dużo oceniania innych, banalnych uproszczeń. A już w ogóle nie kupuję współczucia dla Michała Boniego (który przez wiele lat korzystał z przywilejów elit tzw. III RP) podlanego autowspółczuciem autora oskarżonego o plagiat. Podobnie jak rozdziałów poświęconych Maciejowi Zalewskiemu, w których dawna znajomość bierze górę nad chłodnym okiem reportera. Zresztą Hugo-Bader wcale takim okiem nie chce patrzeć. Dlatego, jak to u niego, jest realistycznie do bólu, niepowtarzalne skojarzenia, są bohaterowie prawdziwi, prawdziwie pokazani. I tak tę książkę lepiej odbierać. A także jako osobistą wypowiedź autora. Na koniec uwaga do wydawców, bo jest ich aż dwóch: Hugo-Bader potrzebuje dobrego redaktora. Rozdział o psich kupach dużo tej książce odbiera.

RG