Nie żyje krytyk literacki Marcel Reich-Ranicki

Najbardziej znany niemiecki krytyk literacki Marcel Reich-Ranicki zmarł wczoraj we Frankfurcie nad Menem w wieku 93 lat - poinformował na swojej stronie internetowej dziennik ”Frankfurter Allgemeine Zeitung”. "Papież literatury" pochodził z Polski.

"Jesteśmy wszyscy pogrążeni w żałobie. Jeszcze dwie godziny temu byłem u niego" - napisał na Twitterze wydawca "FAZ" Frank Schirrmacher.
Reich-Ranicki uznawany był przez ponad pół wieku za wyrocznię w sprawach literackich. Decydował o losie książek na niemieckim rynku wydawniczym, najpierw jako szef redakcji kultury w "FAZ", a następnie, od końca lat 80., w telewizji ZDF, prowadząc ze swadą i bardzo emocjonalnie popularny program "Kwartet literacki".
Obserwował uważnie polskie życie literackie, zabierając głos m.in. podczas Międzynarodowych Targów Książki we Frankfurcie w 2000 roku, gdy Polska była gościem specjalnym targów. Oprócz niemieckiego posługiwał się też językiem polskim. Nie wahał się krytykować najbardziej znanych niemieckich pisarzy; surowo oceniał późne utwory Güntera Grassa.
Reich-Ranicki urodził się w żydowskiej rodzinie we Włocławku. W 1929 roku przeniósł się z całą rodziną do Berlina. Na rok przed wybuchem II wojny światowej władze niemieckie deportowały Reichów do Polski. Podczas okupacji niemieckiej Marcel wraz z rodzicami trafił do getta w Warszawie. Przed ostateczną likwidacją dzielnicy żydowskiej przez Niemców zdołał uciec. Przeżył wojnę, ukrywając się u polskiej rodziny. Jego rodzice zostali zamordowani w hitlerowskim obozie zagłady Treblinka.
Po wojnie Reich-Ranicki służył w polskim wojsku; wstąpił też do Komunistycznej Partii Polski. Pracował w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, m.in. w latach 1948-1949 w konsulacie w Londynie. Po odwołaniu z placówki pracował w wydawnictwach literackich. Krytycy zarzucali mu współpracę z komunistycznymi służbami.
W 1958 roku Reich-Ranicki wyjechał do RFN. W pierwszych latach pomocy udzielili mu znani pisarze Heinrich Böll i Siegfried Lenz. Początkowo (1960-1973) współpracował z tygodnikiem "Die Welt". Następnie związał się z "FAZ" (1973-1988).
W kwietniu 2011 roku zmarła żona krytyka Teofila. Reich-Ranicki poinformował w marcu br., że jest chory na chorobę nowotworową.
Wspomnienia Reicha-Ranickiego "Moje życie" sprzedały się w ponad 1,2 mln egzemplarzy.

KOZ, PAP